Matura: które egzaminy są obowiązkowe i jakie progi trzeba zdać

Zaskakująco wielu uczniów w klasie maturalnej nie potrafi wymienić, do czego dokładnie musi przystąpić i gdzie leżą progi. A od tego zależy cała strategia przygotowań, bo część egzaminów trzeba zdać, a do części wystarczy przystąpić.

Co jest obowiązkowe

Część ustna, bez określania poziomu

• język polski
• język obcy nowożytny (do wyboru: angielski, francuski, hiszpański, niemiecki, rosyjski, ukraiński albo włoski)
• ewentualnie język mniejszości narodowej

Część pisemna, poziom podstawowy

• język polski
• matematyka
• język obcy nowożytny
• ewentualnie język mniejszości narodowej

Z każdego z tych egzaminów trzeba uzyskać co najmniej 30% punktów, żeby otrzymać świadectwo dojrzałości. Jeden przedmiot poniżej progu oznacza brak matury, i jednocześnie prawo do poprawki w sierpniu.

Przedmiot dodatkowy: trzeba przystąpić, nie trzeba zdać

Każdy maturzysta ma obowiązek przystąpić do co najmniej jednego przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym (w przypadku języka obcego, rozszerzonym albo dwujęzycznym).

To ma praktyczną konsekwencję przy planowaniu nauki. Jeśli walczysz o próg z matematyki podstawowej, a rozszerzenie zdajesz „bo trzeba”, to cały wysiłek powinien iść w podstawę, bo tylko ona decyduje o zdaniu.

Odwrotnie, jeśli celujesz w konkretny kierunek studiów: wtedy liczy się wynik z rozszerzenia, bo to on wchodzi do rekrutacji. Podstawę trzeba wtedy po prostu przekroczyć, a nie maksymalizować.

Ile trwają poszczególne egzaminy

• Język polski, poziom podstawowy, 240 minut. Jeden arkusz obejmujący język polski w użyciu, test historycznoliteracki i wypracowanie. To najdłuższy egzamin na maturze.
• Matematyka, 180 minut na poziomie podstawowym i tyle samo na rozszerzonym.
• Język obcy, 120 minut (podstawa), 150 (rozszerzenie), 180 (dwujęzyczny).
• Przedmioty rozszerzone (biologia, chemia, fizyka, geografia, historia, WOS i pozostałe), 180 minut. Wyjątek: informatyka, 210 minut.
• Część ustna, około 15 minut. Z polskiego dochodzi 15 minut na przygotowanie po wylosowaniu zadania.

Deklaracja: jeden termin, po którym nic nie zmienisz

Wybór przedmiotów i poziomów zgłasza się w jednej deklaracji, składanej do dyrektora szkoły albo, dla absolwentów z wcześniejszych lat do dyrektora OKE. W roku 2026 termin upływał 9 lutego.

Po terminie nie można już zmienić ani przedmiotów, ani poziomu, wyjątkiem są laureaci i finaliści olimpiad. To oznacza, że decyzję o tym, czy zdajesz rozszerzenie z fizyki czy z geografii, podejmujesz na trzy miesiące przed maturą i jest ona wiążąca.

Największy błąd strategiczny na maturze to wkładanie energii w przedmiot bez progu, kiedy zagrożony jest ten z progiem.

Oskar Skutnik