Matura ustna z angielskiego: jak przestać się blokować

Na pierwszych zajęciach z uczniem przygotowującym się do matury ustnej nasze korepetytorki od angielskiego robią prosty test: proszą o opisanie zdjęcia. Bardzo często słyszą dwa, trzy zdania, potem długą ciszę, potem „no bo ja nie wiem, jak to powiedzieć”.

Kiedy pada pytanie, co dokładnie uczeń chciał powiedzieć, słychać rozbudowane polskie zdanie ze stroną bierną i imiesłowem. Uczeń nie ma problemu z angielskim — ma problem z tym, że układa myśl po polsku i próbuje ją przetłumaczyć w czasie rzeczywistym. To zadanie trudniejsze niż sama matura.

Zasada pierwsza: upraszczaj, zanim otworzysz usta

Egzaminator nie punktuje literackiej polszczyzny przełożonej na angielski. Punktuje komunikatywność, zakres struktur i płynność. Zdanie „Wydaje mi się, że osoba przedstawiona na zdjęciu mogła właśnie zakończyć jakąś formę aktywności fizycznej” warto w głowie skrócić do „I think she has just finished exercising”. Ta sama treść, zero ryzyka.

Zasada druga: miej gotowe rusztowanie

Matura ustna ma powtarzalną strukturę, więc opłaca się mieć wyuczone zwroty-łączniki. Nie całe wypowiedzi — same rusztowanie, które daje czas na myślenie:

• Otwarcie opisu: „In the picture I can see…”, „The photo shows…”
• Domysł: „It looks like…”, „They seem to be…”, „I'd say they're probably…”
• Kupowanie czasu: „That's an interesting question”, „Let me think for a second”
• Uzasadnienie: „The main reason is that…”, „What's more…”
• Ratunek przy brakującym słowie: „I don't know the exact word, but it's something you use to…”

Ostatni punkt jest najważniejszy i najrzadziej ćwiczony. Opisanie słowa, którego nie znasz, jest umiejętnością punktowaną — milczenie nie jest.

Zasada trzecia: trenuj w warunkach stresu, nie w komforcie

Uczeń, który świetnie mówi na spokojnych zajęciach, może się zaciąć przed obcym egzaminatorem. Dlatego w ostatnim miesiącu przed maturą warto przynajmniej kilka razy odtworzyć warunki egzaminu: nagranie, pomiar czasu, brak podpowiedzi, ktoś inny niż stały korepetytor po drugiej stronie.

Nagrania są nieprzyjemne i skuteczne. Uczeń słyszy własne pauzy, powtórzenia i to, jak często wraca do „yyy”. Po trzech, czterech nagraniach ilość wypełniaczy spada sama, bez żadnych ćwiczeń gramatycznych.

Płynność to nie brak pauz. To umiejętność mówienia dalej mimo pauzy.

Oskar Skutnik

Czego nie robić w ostatnim tygodniu

• Nie ucz się gotowych wypowiedzi na pamięć. Egzaminator zadaje pytania dodatkowe i wyuczony tekst rozsypuje się przy pierwszym z nich.
• Nie rozszerzaj słownictwa o rzadkie słowa. Lepiej mieć 300 słów, których używasz pewnie, niż 800, przy których się wahasz.
• Nie ćwicz wyłącznie z osobą, która zna Twój styl i domyśla się, o co Ci chodzi. To zawyża poczucie płynności.